BOŞANMA ÇATIŞMASINI ANLAMAK

İyi ve kötüyü evli kalmak mı yoksa boşanmak mı diye iki uçlu bir perspektifle ele aldığımızda bu, evli kalma ve boşanma hakkında çok az şey bildiğimiz anlamına gelir. Ancak evlilik ilk bakışta (prima facie) iyi, olması gereken, makul, doğal bir eylem olarak ele alınır. Evlilik hakkında herkesin iyiye işaret eden bir tanımı vardır. O, düğün, şenlik, eğlence, renkli kutlamaların kümesinde yer alır. Ancak boşanma insanların neredeyse ölüm kadar uzak durduğu, üzerinde konuşmaktan çekindikleri, bir gün yaşanma olasılığını hesaba katmadıklarıbir alandır. Herkesin bir gün evlenirsem diye kurduğu bir dünya normal karşılanırken bir gün boşanırsam dünyası daha az rastlanır bir olasılıktır. Kendimize ölümü yakıştırmadığımız gibi boşanmayı da yakıştırmayız.

Kendimizden uzak tutmaya çalıştığımız boşanma ne anlama gelir? Mantıktaki çelişmezlik ilkesine (Law of noncontradiction) göre, evlilik ve boşanmanın bir arada bulunamayışı birbirlerini dışlayan bir konum üretmektedir. Birbirlerine göre konumları açısından evlilik boşanmanın öncülü olduğu için boşanmanın anlamı kendisini evliliğin anlamının dışarda bıraktıklarında bulur. Örneğin Kierkegaard (2024)’ın Sevginin İşleri kitabında söylediği “sevgi imar eder” tezi, sevgiyi evlilikle bir arada ele aldığımızda, boşanmayı sevgisizlikle birlikte gelen bir yıkım antitezine dönüştürecektir. Oysa boşanma bazı durumlarda yıkıcı evliliğin imar eden kısmı olarak işlev görmektedir.